Showing posts with label Zoukam Section: Zou Workshop Discourses. Show all posts
Showing posts with label Zoukam Section: Zou Workshop Discourses. Show all posts

Thursday, November 27, 2008

Zou Vontawite leh Central Services (IAS, IPS & IRS) Vai!

Zou Vontawite leh Central Services (IAS, IPS & IRS) Vai!

(Tami article khu Monday Oct. 27, 2008 ni'a Zou Workshop Forum a kagel ahi hi)
Dear Pu Rev. Hangpi leh Lawmte, I Zou Workshop forum uh a taangpi'a discussion forum a kizang ahiziehin news item ki tam koi khollou ahizaw hi. Member zousie'n thu kikup diing ang puoh hunhun a ngaidan free and fair a kigenkhawmna khat zong ahi hi. A taangpi thu in eite forum zahdan ah kinielna ginalou (destructive argument) lam iha peipi ua, khantouna diing thu i gen tamsih uhi. Constructive argument i poimaw uhi.

Na topic hing puohkhiet thupi kasa a, khantou vai zong kasah mama banah kei khawhsah mama khat zong ahi hi. Eiteng mai hilou in i Zou society in zong a khawhsah mama hi diingin ka gingta hi. Kei mudan in Civil or central services I gelkhiet zoulouna factor te uh family, personal & environment in kamu hi.

FAMILY FACTOR/FOUNDATION: Neulai apat a laisimna a nu-le-pa theipi leh guide na nuoi a laisim ei Zou society sungah itam sih uhi. Naupangte ahileh khangsawn kizomsahtu (bridge builder) ahi uhi. Khangsawnte khang pen naupangte khut a ki-nga ahi hi. Tuaziehin naupangte masatsah (prioritize) bawl gige diing ahi hi. Siemna sangpi inei ua, hausatna tampi inei ua, eima khang a nopsahna kiching inei phiel vang-un naupangte a diing bangma geelna nei sih lei khangsawn (next generation) a puana diing 99.99% aum hi.

Christian innkuon apat a khangkhie itam naisih ua, dan leh thupieh hoitah tawh kivaihawm innsung a khangkhie itam naisih uhi. Christian innkuon kichi sunsunte zong a tamzaw Mizo ham a 'Inti Kristian' kichite ahi nalai a, practicing Christian itam naisih uhi. Christian sakhuo i ngaisah ua, Christian teaching (moral teaching) i thupi ngaisah sih uhi.

Innsung kiteitamsa or kisesa apat a mihingkhat ang pichinna diing leh ang pil vingveng diing sangin innsung hoitah leh kituptah a naupang ang khankhiet diing a lam-et huoi zaw tham hi. Nu-le-pate'n a tate uh laisim leh laisim lou zong theipi phalou chite atam in atam hi. Naupangte study room sunga bang laibu um, bang teng kibawl, koiteng um, etc. chite nu-le-pate'n inventory bawl gige diing ahi hi. Zu khamkhamna innsung, nu-le-pa kithu tuohlou, zui diing dan leh thupieh um meellou a free style a naupang teng gamtat theina innsung khat a mipiching siem diing vang hamsa mama diing ahi.

PERSONAL FACTOR/FOUNDATION: Innsung hoiloutah a hing khangkhie naupangte a piching thei tahtah sih ua, lai hasiem a asiem vang-un mi houpidan, pawlbawldan, kitanauna, etc. (manners and ethics) ah a fail veve uhi. IAS, IPS, IRS, etc. chite khu written maimai hileh ei Zou vontawite zong honkhat ichingta diing un ka gingta hi. Hilezong interview chienga personal trait ang ki-etkhiet chiengin a I khankhietna uleh i kipatna un nasahtah in nasep (role) ang nei veve hi. Wisdom is a gift, knowledge is earned, and manners are learned chidan in ngaisut ing. Pasian hing piehsa pilna inei vangin laisiemna (knowledge) ah lutkha sih lei laisiemna inei sih diing uhi. Lungtang/Huoh pilna nei in, laisiemna neilei zong umdan kilawm (manners) inei sihleh mi piching i suohthei tuon diingun ka gingta sih hi. Thupil in "Money lost, nothing lost; heath lost, something lost; manner/character lost, everything lost" ana chi hi. Ke'n Zou vontawi mipil leh laisiem manner neilou tampi kamuta hi.

ENVIRONTMENTAL FACTOR/FOUNDATION: Ei Zou society sung pen mi kigensietna, mi ki thangsietna, mi kideisahlouna, mi lawching diinga kisate phuana, mi lampi suhbuoina, etc. chite i peipi uhi. Kiselna inei uleh lah destructive argument ahizel a, constructive argument aum tam naisih hi. A lawching sunsunte zong "Dawi havang kaal a suohta" kichite dana hing lawching zel ihi uhi. Ki support tuo sanga kiphuakhiet diing sawmna (intention) atamzaw gige abang hi. Tuabang ma in zong lawchinna neite'n zong i thuguuh leh i theinate uh zong igen khe ngamsih uhi. Bangzieh adiei? Thu kidonglou maw ahilouleh thu kihil nuomlou?

Laisimte'n i hina uh kitheilou, laisim sanga pawi leh lawm leh guol ngainazaw, etc. chite i society sungah atam hi. Shillong, Delhi, B'lore, etc. mun tuomtuom ah ikuon ua, i umna hostel itun chiengun laisim sangin kipawlkhawmna i thupi ngaizaw mawh uhi. Eilawi a pen laisimna 20% leh 80% social activities (one2one, one2many, many2one & many2many) chidan hileh kilawm kasa hi. A ratio in gen diing hilei 8:2 chivel hileh zong i laisim sungin huntawh kasa mama hi. 80% laisimna 20% atuomtuom (social activities) chidan ee. 95% laisim a 5% social activities bawl zoute lungdampi zaw nalai ing! I learning environment uh tambang himawh ee, guoi!


Ngaidan kikum tou zel vai ee.

Pasian thupha na unpi uh tungah,



Moderator
***********************************************

Tuesday, July 1, 2008

Zogaal Hall Vai

Zogaal Hall Vai

Thupi: Re: [ZouWorkshop] doh na? zougal hall lung tung huai lou.

(Tami article or discourse khu Zou Workshop Forum a dohna khat ka dawnna ahia, April 23, 2008 a kigel ahi hi. A hoi leh hoilou chi hilou in ka thugelte kepbitna ahizaw hi.)

Dohna:
pu modarator,
PU hang khan pau in GOC pa kung ah zougal hall bol nang in panpi na a na ngen hi.A nget dung jui in PU GOC pa'n jong pia hi.lakh 2 pia hi.A leh pu hang khan pau in zougal hall commitee te kung ah pe khia in.Mite'n hall lian pi pi nei un kou nei lou,Tun nei ta ding lamka ah zougall hall et thei ding chi hi.Hu chi a hi leh i hall uh jong a min toh ki tuah in lian ta ven mo chi'n ka va en a,ka lai o a ngai ngai rong na nu tha mai mai uh.EN phel va un a lian a lian in lam va uh i chi leh hi lou in a siat na neu khat repair rs.20000 jong bei lou di ahi.Tua te bang chi dan a diai le? Hi chia ei mipi te lung kim di moh um di bang chi bol lei a hoi diai?


from
mangzou

**************************

Dawnna:
Dear Mangzou leh Lawmte,
Zogal Hall tawh kisai a na thugelte kasim chiengin ka lung adong mama mai hi. I social status pen uh i gamtatnate un a tahlang (reflect) mai in kamu a, i ngiem mama nalai uhi. Tambanga mipite sum negute khu i social virus uh ahi hi. Amau ahileh sisan nete (parasite) ahi ua, mi sisan a kivaah ahiziehun neeh a umte'n a thuohlaw vadiang uhi. Tambang te pin igam ang lamkai chiengun igam in a manthan law a, geina tengah chimawna leh amau bawl zieha gawtna aum zel hi. Tam pen English te ham phuat hileh 'way of life' in a kizangta a, tawpna khat anei louleh igam ilei, imi isa a hing mang diinga kisiem ihi uhi. Tam bang chindan pen lamchin tenga doudal diing ahi hi.

Corruption chi pen ki hazaah tasengin izah kia chiengun silhoi dandeu khatin i ngaitheita zozen uhi. Gamkhangtou lah ah tambang avang mama hi. A umsih kachina vang ahisih hi. I gamsung pumpi ah tambang chindan sawtpitah apat ana umta a, kumpite'n zong tambang chindan hoilou doudaalna diingin Right to Information (RTI) Act kichi khat June 15, 2005 in ana phasahta ua, October 13, 2005 apat zatpat ahita hi. Tuami masangin India kumpi in Official Secrets Act kichi 1923 in ana bawl ua, tuapen in civil/public te'n kumpite lai leh thu akan theilou diing chi adeina ahia, tu'a hing kibawl RTI Act kichiepen in tuapen a buohkhum (override) ta hi.

Tami Act ang kizah apat guuhgawl kibawlna asang asangin ang kilangdoh a, mipite'n tambang thu umdan ang thei ua, ang zah chiengun guuhgawl kibawlna ang kiem tuom mamata hi. Office a innphiette nasepdan ang kikan chiengin innphiette office ang kaita ua, contractor te nasepna leh a sepdan uh tawh kisai ang kikan tah chiengin a nasepna uh ang hoibawlta ua, MLA Development Fund te zong mipite'n a geina hoitah a ang kan chiengun MLA te'n zong asum neehguuh diinguh ang neitawmta mama uhi. Tambanga RTI Act ang kizah tahtah chiengin a nasep ngaisah loute leh dawinou tampi ang kimankhie hi. Tuachiin, tami RTI Act kizah zou kum khat sung maimai in India a guuhgawlna khu 88% apat 70% in akiemzouta hi.

A bangteng hileh, i thupi uh Zougal Hall tawh kisai a panlaah diingdan ahi ziehin ngaidan themkhat hing kum vang:

1. Awareness Campaign nei diingin ahoi hi. Gelthaw hiin genthaw hitaleh i mipite lungsim suanga tambang chindan hoiloute itheisah ua, a chingte leh athu umdan zousie theisah diingin ahoi diing hi.

2. RTI igen mabangin UZO sungah zong agenda kiphuolgu umda henlen, i agenda uleh UZO in a bawlsate leh a bawlsawmte thei theina umleh tu sangin i khangtou zaw diingin ka gingta hi.

3. Chitahna (Accountability) nei itawm nalai uhi. Sil bawl diinga ang kise leh chitahna umlou in ibawl ua, muolsuo zoulou in itaisan zel uhi. Nampi'n muongtah leh suongtah a ang ngansie hinapi'n ang muong leh suongte i zuamang zel uhi. Na khat sem diinga ang kipieh lezong i chitah sih ua, zulzau in isem zel uhi.

Zougal hall amin thanna leh a vangletna tanin i zuun zou naisih ua a dahuoi mama hi. Ka mandeu chiengin hing sunzom tou zel vang. Tulai themkhat manmaw sim ing. I Zou sung hinkhuo reflect hing bawltou zelta un.

Pasian thupha,


Moderator
****************************************
Ref.: http://www.parivartan.com/


I Zogaal Hall uh May 07, 2008 a kila tami hi ee....

Friday, April 11, 2008

ZSP Golden Jubilee Suong Tawh Kisai

(Tami article khu Zou Workshop forum a Feb. 28, 2008 a kagel ahia, ZSP HQ. Golden Jubilee Suong tawh kisai ahi)
Dear Muan leh Lawmte,
ZSP General Hq. Golden Jubilee lawm diing chi ahileh General Headquarter ma ah kibawl pai henlen, ZSP General Hq. Hall gei lenlon ah alumsuong zong kiphut pai leh deihuoi mama hi. General Hq. chi ngal a Block dang a active ahilouleh a sensitive zieh vela Golden Jubilee lumsuong phu mai diing pen a bukim/hoikim zou de aw kachi hi. Hilezong kei theina tana a dahuoi mama khat ahileh ZSP te ki active lou seng ata diei mah ZSP min puo in unit, block or Gen. Hq. ah Hall khat zong inei zou nai sih ua, ZSP minin mun leh muol zong inei naisih ua, Jubilee lumsuong phuna diing zong ibuoipi thei nalai uhi. Tuabanah, Zou Youth Organization (ZYO) zong iphutkhie ua, um la bang umlou la bang mai in mun leh muol kichien neilou in i umsah zel uhi. Tamte lamkai te'n address thei uleh a chi huoi mama hi.

Golden Jubilee i chi chiengin kum 50 chinna guolnop china ahia, ZSP umzou kum 50 chingta china in ka tuot hi. Kum 50 sunga i nasep mukhiet thei diing bang bang a umtai chite bang thei ut huoi hi. Gen. Secy. in magazine/souvenir ah hing taahlang na va'n, tuapen sim diing kaal ka ngahla mama hi. Bangchi banga kalsuon, kipuihuoi leh kivaihawm chite zong thei nuom ahuoi hi. I short term goals bang, I long term goals bange chite zong theinuom ahuoi hi. Alelang khat ah ZSP Gen. Hq. in Centenary (100 years) Hall ahiei, mun leh muol mumal neilou a iman kia diing abanga, ada huoi malam hi. Hilezong centenary lawmlawm chiengin vang mun leh muol kiching, tup leh ngim kichien, etc. chite tawh iman ngei diinguh ka lamen veve hi.

Sangnaupang Pawlpi makaina a tamtan (nei leh lam, pilna siemna ah) tung ihileh sangnaupang loute (Lay leaders/elders) makaina ah bangtan itung zou de aw chite bang ka ngaisut zel hi. Sangnaupangte makaina a i khantou sih leh sangnaupang loute makaina ah khantouna aum zou de aw chite bang ka ngaisut zel hi.

Gen. Hq. lawmlawm a ZSP mina mun leh muol umlou ahileh vang i parent body or UZO te Golden Jubilee lumsuong pang kibelsah leh kei zong hoisa ing. A active, sensitive or strategic point chite sangin Parent body te umna tupi zaw diingin ka ngaisun hi. Kum khat kum ni sunga a active zieh ahiei, tuahun laitah a khawmpi/pawi lathei diinga unit or block aum zieh maimai a Golden Jubilee lumsuong in a tenpha mai diing pen a lungkim huoi zou tahtah de aw chite bang ngaidan ang pie hi. Tuban centenary Jubilee inei chieng ua a
lumsuong pen mun dang khat a phu kia diingin atawpna a Iron, Silver, Golden, Diamond, Centenary Jubilee lumsuong teng pen ki thethang zengzung diing pen vaihawm siem vai ichi diei ahilouleh vaihawm siemlou vai chipen next generation a ZSP ma hing kai diingte ngaidan ang hita diing hi. Tuahun chiengin ama un bang ang chi diing uoi?

Tu'n ZSP khawnvah hi hai,
I gam miel ni bang ta'n di'n.
Thou un, thou un, thou un,
Tuibang luongin lung kituoh in.

Genkhiel aum leh ngaidam. Keima mimal ngaidan hi ee.

With Warm Regards,


Khai Minthang
Oxford, MS