Sunday, November 26, 2017

GOOD MORNING KRISTIAN TANGKOU!!!

GOOD MORNING KRISTIAN TANGKOU!!!

Mr. Khai Minthang
Texas, USA
(Ka email luite ka ban etet leh tami article mukha ing. Ka laihah ni May 10, 2010)

Kristian Tangkou simtute zousie Pasian min in chibai!
Tu May ha khu sangnaupangte leh siemsinte asangzaw deute a diing in siemsinna ga law hun ahia, graduation ha ahideu hi. I gamsung ah zong High School Leaving Certificate exam., Higher Secondary Education exam leh atunglam course tuomtuomte – secular leh theology result suoh hun ahiban ah graduation hun zong ahi hi. I gamsung uah siemsinna kum (academic year) khu ni in apei hi: January – December Module leh July – May (June) Module ahi ua, High school-te’n module masapen azui ua, High school sang a sangzawte – Secular hi in Laisiengthou leh trade tuomtuomte’n module nina azui uhi. I gam kumpi in tamtegel kituohsah a module nina dan a siemsinna zousie peisah diing in a lunggel ua, khatvei chieng a hing tangtung diing hileh a kilawm hi. Hilezong, Kristiante a diing in module umlou in akuol a pei (rolling basis) in Pasian in siemsinna (training) amite ape zing a, I zawkhietni (graduation) zong atuom chiet in inei uhi.

Pasian in Ama nasep sem diing a training apieh chieng in nam tuomtuom in apie hi. Khatteng langtang in apie a, khatteng gamdai ah apie a, khatteng mun simmawhuoi pen ah ana pie hi. Joseph in, "Noute masang a kei Pasian in ahing sawl..." (Gen. 45:3-8) achi masang in mudana, bawlsietna, zuahna leh thongkietna in hun tampi ana zangkha hi. Joseph a kiphuonkhiet masang in koima'n ama hin lam zong a theipha nawnsih uhi.  Mosi khu lamkai a ateel masang in Median gam ah Jethro belamte kum 40 sung vingveng a chingsah masa hi. Anu-le-apate leh a mipite tawh kimulou leh kikawmtuo lou in kum 40 sung a kem chimit mawh hi. Abawl diing leh asep diing Pasian in ana guotsa hinanleh Mosi kung ah ana genkha himhim sih hi. Kum 40 ang chin zou chieng in Pasian in, "Ka mipite kana aw..." (Exo. 3:7-10) ang chipan mawh hi. Tuamabang in, Jesu zong vansawlsieng in thu apieh masang in Egypt ah phuolmang in ana um a, tuazou in kum 12 kiim ahi in khatvei ang dawh kia a, tuazou in kum 20 diing tuom tutan a ana umna theizoulouna mun ah training ana la hi. Pharisaite leh mipite mai a akiphuon masang in koima'n Jesu hin lam zong a theipha nawnsih uhi.

Hunkhatlai in Joseph a sanggamte’n amau hinna huhing diing leh gilkiel-dangta a shi diingte hundamtu hi diing in a ngaisun kha vawt sih diing uhi. Thamlou in, juou-le-naal tawh kiheh a thong sung a aum laitah in vang lengpa innsung a um diing gentahlou lengpa innsung gimnam namkha diing in zong koima’n a gingta sih diing hi. Laigelsiemte’n ‘Thong innsung apat Lengpa huongsung’ chi zojen in Joseph tanchin ana suut uhi. Tuamabang in, Mosi in zong Median gam a agaltai kum 40 sung in bang lung ana gelta diei chi zong kigen theilou hi. Lengpa innsung apat gamdaidam a belamte chin diing sil hamsapi ahi diing banah, tahsa gimna sang in lunglen-kho-ngainate zong a thuohnop liei diing in gintat ahuoi sih hi.

Joseph in a training na thong innsung apat hing zou in, Pharaoh masang ah hing graduate in a mipite a diing in nasep ang kipanta hi. Mosi zong Median gam ah a training hing zou in Sinai muol tung ah ang graduate a, a mipite lah ah ang sem a, lamkai muonhuoitah ang suoh hi. Jesu nuazuite zong Jesu tawh kum thum tuom training ang bawlkhawm zou chieng un Jesu’n graduate sah in nitaah in ann neehpi in mun zousie leh gam zousie a Pasian thu taangkoupi diing in asawl hi.

Zogam sung phawnghal diing, Zou laukha pallun sah diing, tahsa leh hagau a annpe diing honkhat tulaitah in Pasian in lam tuomtuom leh mun tuomtuom ah training na hing pie in, i hinkhuo ua diing a mun kilawmlou pen a I um laitah a hithei a, juou-le-naal a heeh a I um laitah a hithei a, zua a I um laitah uh ahithei a, thong kie a I um laitah uh zong ahithei a, neehsui-taahsui a lungkham-mangbang a i um laitah zong ahithei a,  lungleeng kho-ngai leh mailam hun diing theilou a khuisa a I um laitah zong a hithei diing hi. Hilezong, I umna chiet ah Pasian tawh I kizopna tansah lou in I ginna meivah uh taangsah zing lei ahun chieng in innneipa’n meitan koina mun ah ang koi veve diing hi. Aziehpen koiman meitan law akhu ngaisih a, muoltung kitawitah a khopi um khu phuolsel ahithei sih hi. (Mtt. 5: 14) I lungkiet sih pou leh I siemsinna ga khatvei chieng a lou diing leh graduation I bawl hun hing tung diing ahi hi.

Pawlpi mi tampite'n heia vaitham ata diei ahing chita diing ua, khenkhatte lungsim ah ka mangthang hiei-hieita diing a, khenkhatte'n pawlpi tungtawn a Pasian nasep tawpsan hitava ang chita diing ua, nidang a thumna a hing panpi khenkhatte'n ang na tawpsanta maithei diing ua, khenkhatte'n kei buoina khu 'Theology' hi nawnlou in 'Dollarlogy' hitava ang chi thamta diing ua, khenkhatte'n Zou Synod (Kei umlai a MGP kichi nalai) tawh kizopmatna nei nawnlou hitava chi zong abei sih diing a, khenkhat kia leuleute'n lah kei umlou lemtaangsa in juouthu ana thejah diing ua, mitampite'n ana gingtata diing uhi. Hilezong, leitung mun khat ah Pasian hepina tang leh laisimthei a um in tu leh tunua chieng a A thuphate simthei leh theipitu (witness) hi diing a ngansiena khat neithei ka hijieh in Pasian tung leh noute zousie tung ah lungdamthu ka gen hi. David in, “Ahi, shina limguom tawn in pei nanleng; silgilou mawngmawng ka zau sih ding hi; Aziehpen nangman na hing umpi a, na khetbuh leh na chiengin ahing hamuon zel hi. Nangman ahing doute mitmuin ka masangah, annkuong na lui a, ka nou adimlet hi” achi bang in Pasian iitna sung ah kipah leh lungmuong in nuom isa tawntung uhi.

Laphuotu Issac Watts in 1719 in Lapite 90na pansia a, "Pasian taang a eina panpi; machieng ka lam-et uh" ana chi bang in ihina khat phot a tamitan hing tungsah tu Pasian ahilam manghil lou diing ahoi hi. Ebenezer! Phone tungtawn a tanchin kihilthei honkhat aum a, laia gelthaw a tanchin kihilthei honkhat aum a, meel kimu a tanchin kihilthei honkhat aum hi. Pawlpi mi zousie tawh khatvei 'Meel kimu a dohna leh dawnna hun' khat bawlkhawm kaal ka ngahla mama a, ka zilkhiette hopsawn hun kinei henlen, I pawlpi minsuong a sil kilawmlou kibawlte banah shina limguom tawn a kapei lai a Pasian hoina theipitu ka hidan genkhietna hun kineitaleh kachi hun atam mamata hi. "Aziehpen tuin himlanga et bangin, chienglou milmiel in imu ua, hinanleh tua hun chiengin vang kimaituo in imuta diing uhi, tuin pen akimlou in ka thei a, hinanleh tua hun chiengin vang kei hing kithei bangin ka theita ding hi." (1 Kor. 13:12)

No comments:

Post a Comment