Ziehnei leh Ziehneilou Guolzawlna
(Conditional and Unconditional Blessings)
Khai Minthang
Thupatna:Pasian thu i pom zieh (Kristian i suoh zieh) a ki hausa pai diing ahilou ma bangin Pasian thu sangloute zong zawng teitei diing china aum tuon sih hi. Aleh koite hausa a, koite zawng diing hita? Pasian in ei a diing guotsa (predestination) anei diei? Mihingte hanchiemna tawh i tunna (destiny) a ki hengzou diei? Meidiil a tung diing kimlai vangam ah itung zou diei? Satan nauzui kimlai Pasian ta isuoh thei diei? Pasian ta kimlai Lucifar bangin Pasian innsung apat paikhiet in ium thei diei?
Keima ngaisutna ah, Pasian in mihingte khu ziehnei guolzawlna (conditional blessing) leh ziehneilou guolzawlna (unconditional blessing) ang pie hi. Conditional blessing (Ziehnei guolzawlna or leitung thupha) khu eima hanchiemna tawh ngathei diing ahia, unconditional blessing (ziehneilou guolzawlna or vantung thupha) khu eima hanchiemna zieh hilou a Pasian in ang iit sengseng zieh a ang piehte hi diing in ka ngaisut hi.
Tam anuoi a teng enkhawm mawng mawng vai in ziehneilou guolzawlna leh ziehnei guolzawlnate khenkhiet sawm vai:
Hundamna-le-mawpaina, Shina-le-hinna, Tahsa-le-hagau, Damtheina, Hui-le-tui, Nisa, Hataang leh Aahsi, Guotui, Meilum, Daitui, Sing-le-suong, Zu-le-va, Sa-le-nga, Inn-le-lou, Laibu-Laikung, Puonsil-niihten, Annneh-tuidawn, Nei-le-lam, etc. Amasa lang deu teng ahileh Pasian in eima hanchiemna pang vawtlou a ang guolzawlna ahia, a tawpna lang deuteng ahileh Pasian muong kawm a eima hanchiemna leh eima dihtatna tawh kineitheite ahi hi. Amasa langte ahileh Unconditional blessing ahia, a nukhia langte ahileh conditional blessing ahi uhi.
Unconditional Blessings: Pasian in ang iit sengseng zieh in leitung mite tan diingin a tapa tangkhat ang sawl hi. (Jn.3:16) Tam pen nang-le-kei siemna zieh, hausatna zieh, pilna zieh, zatathuoi zieh, etc. hilou in Pasian ang iit seng zieh liulieu ahi hi. Sum ahiei, pilna-siemna a lei diing hitaleh leitung mi koima alei zou diing aum sih hi. Hilezong, Pasian in eizieh a atapa tangkhat ang sawl hilou in Ama iitna zieh a ang sawl ahiziehin unconditional blessing ahi hi. Tualeh, aman neileh leitung mite'n ileizou vetlou diing uh Pasian silthawnpiehte a lamdang hi. Nitaah khat maimai a zong innsunga electrict meivah itan chienga sum tampipi nabei man, thaumei itan chienga litre khat nitaah khat a bei thei hia Pasian in nitaang leh hataang man hing la tazen leh bangza aman diei? Nitaang maimai hilou in infrared leh ultraviolet ray hi nalai. A thaneina leh a vaahna (infrared leh ultraviolet) hi nalai. Lei diing hitalei bangza aman de aw? Guotuite leh meilumte lei diing hitalei bangza man di? Chidamna a kilei thei ei? Shi theilouna a kileithei ei? Tamte pen leitheilou leh aman diing tuot/hisap theilou guolzawlnate ahi hi. Unconditional blessing ichite khu mannei theilou leh mizousie a kibang a kipete ahi hi. Leitung i teenna leh umna dungzui in hui-le-guo, sing-le-suong, etc. te Pasian in ang pe zing hi. "Nang/kei a diingin Pasian in tui ana siem sih hi ahiei hui ana bawl sih hi" kichi thei sam lou hi. Tam guolzawlnate pen mi zousie a diinga siem ahi hi. Hundamna (Salvation) zong mi zousie a diinga siem ahi hi. Hundamna khu unconditional blessing (silthawnpieh) ahi vangin isan sih leh ei a hithei tuonlou ahi hi.
Conditional Blessings: Conditional blessing te khu unconditional blessing te bangin mi zousie pieh ahina a, hilezong a tangtute in zong mawpuohna anei veve hi. Laisiengthou enlei Pasian in Israel-te a guolzawl diing chiengin Israel-te'n bawl diing thupieh khatteng aneisah sese hi. Deu. 28:1ff simsuh mawng mawng vawi! Mat. 5: 1-12 a Jesu'n muoltunga a thugenna zong simsuh vai. "Tambang nabawl uleh tambang in kang guolzawl diinga, tambang a na bawl uleh (or na bawl sih uleh) tambang in kang gawt diing hi" chidan atam mama hi. English kammal a "IF" kichi pen conditional ahia, Zou Kammal ah zong "A/Na hichi leh" chi pen ziehnei genna kammal ahi hi. IF aum chihchih chiengin condition aum zing mabang in A/NA HICHI LEH ichi chihchih chiengin a thu um diingdan ihilchien zel uhi. Isak in a tapa Esau kungah "And make me savory meat, such as I love, and bring it to me, that I may eat; that my soul may bless thee before I die" ana chi hi. (Gen. 27:4) Isak in Esau a guolzawlna diingin abawlthei tantan abawlsah masa hi. Laisiengthou sungah tambang dan atam mama hi. Bangzieh a Kristiante thasie ahiei? A ki hagau misah penpente a thase penpente hileh kilawm a'ih bang!!!
Kristian Loute Hausa veve uh: Conditional blessing-te khu Kristian hina tawh kisai talawlou Pasian in mizousie a diinga abawl leh a laahdan/lawdan siemsiem in atan diinga Pasian in abawl dan in ka ngaisut hi. Bang diinga Kristian hilou napi mi tampi a hausa mama uh ahiei? A dawnna itheina khu, izaw? "Children, obey your parents in the Lord, for this is right. 2 “Honor your father and mother,” which is the first commandment with promise: 3 “that it may be well with you and you may live long on the earth.” (Eph. 6:1-3) in chinapi eipawl in eima a diinga hoi diing leh leitung a zong damsawt diing utloute dandan in i nu-la-pate thumanglou leh zatat nuom lou in ium uhi. Tam "Nu-le-pa zatatna" pen Laisiengthou sunga thupieh chiemnei tawitu (promise bearer) a kichi a, a thuchiem/kamchiem khu "Nanga diingin hoi van, lei ah zong damsawt va teh" chi ahi hi.
Etsahna khat enkia vai: Laisiengthou sunga "Golden Rule" kichi khu Mat. 7:12 ah aum hi. "Tuaziehin mi'n na tunga a bawl diing nadei zousie mi tungah na bawl diing ahi: Tam pen Dan leh zawlneite ahi hi." (Therefore all things whatsoever ye would that men should do to you, do ye even so to them: for this is the law and the prophets.") achi hi. Tam pen spiritual life hilou in moral life hizaw ahia, tambang thupha nga nang in Kristian suoh sese lou in sakho dang zui tampite'n aga ana kilaw uhi. Eipawl i Laisiengthou in agen hinapi aga loulou in ium talawm uhi. Thupha gen lechin nang tungah zong thupha hing kigen diing, thusie gen lechin nang tungah zong thusie hing ki gen diing, mi tungah sil hoi sem lechin nang tungah zong silhoi hing kisem diing, mi khotuo lechin nang zong hing kikho tuo diing, mi tungah dihtat lechin nang tunga zong mi dihtat diing, mi deisah lechin nang zong mite'n ang deisah diing, etc. china himai ahi. Ei mi tunga hoi mamalou napi'n mite ei tunga hoi chitah a hing hoi diinga lem-en mawh valong!!! Muoltung thugennate i tahlat a kisam ei? Theisa chi mai vai!
Ginna Tawh Kalsuonna: Conditional blessing te pen sawm-a-khat thum a, kuo-a-sawm sepkhiet/hindan a kilahsah diing ahia, unconditional blessing te khu sawm-a-sawm ginna tawh ithum diing uh ahi hi. Gingtu tampite'n sil zousie ginna tawh thum poulei vantung apat Pasian in ang khietsuh mai diing hiva ichi ua, adih sih hi. Thumhatte ka demna vang ahi mawng-mawng sih a, semlou zen a thum-thumte ka mudan ka genna ahizaw hi. Thumlou diing ka china hi zenzen lou, thum diing pawl umsah diing, sep diing pawl umsah diing kachina ahi hi. Nitaah ann lungthu tunga kisuong litlet nou koita in a thumna tawh a minsah zou ei? Alelang ah, Laisiengthou a mikhat a shi diing kimlai a thumna in kum 15 a damsah be zou hi. Koi atai? Ei bawlthei tantan bawl diingin Pasian in ang dei a, ei bawlthei loute Ama'n ang bawlpieh diing ahi chi ginna nei kawm a thum diing china ahi hi. Bangma bawl mawngmawng lou a vai zousie Pasian aapsuh hiau mawh in, lupna tung ah kilup zieuzuou lei ivai zousie aban ban in ang lamzang tou nadiei le? Pasian kunga ngetthei hitana chiman a, "Mangpa puri hing leipieh o" vachi diing hituon lou ahi. Tuasangin, "Mangpa sumu-sumpa kamu zouna diingin damtheina hing pie inlen, ka nasepna ah lawchinna hing guon in" chilei "puri" ine baizaw diing uhi.
I Pientha dan uh Etphat Huoi: Piengtha ta ing chi napi Jesu thugente (moral teachings) sanglou honpikhat Zogam ah ium ua, dahuoi chilou gen diing kathei sih hi. Piengtha thasie tampi um, mi panpina a ki-nga, ama ngaidan a ginna a ki-nga a ngeingui ve. Pasian in tua khutkim-kengkim zen napi nasem peilou khat annneh-tuidawn, sum-le-pai a panpi diingin a gingtute asawl sam de aw chi bang ngaidan um veve sam. School exam laitah a ki hagau misah phuat in biehinn kaikai, lazilna tenga tel kawikawi, a result ang suoh chienga a fail leh Pasian deidan chi zaih! Khatteng bang in Pasian ngaw zaih nalai! Nupi khatteng bang in ama innsung buoipi manlou zen a a innsah-innhangte avei a vei pawl um nalai. Papi khatteng bang a innkuonte neeh diing donlou a Pasian thu gen a vah nuom nalai. Pasian thu genlou diing, innsah-innhang vei lou diing kachina hilou in eima tahsa leh hagau hinkhuo (physical and spiritual well being) etphat ngai masa kachina hizaw ei. Eima bangma zong hilou pia i kipat leh i veite'n ang levei zawt khah diing zauhuoi zaw. "The greatest sermons were not preached, but they were lived out" a kichi khu.
Zogam a Pasian thu Sandan: Zogam a i Pasian thu sandan etphat huoi in kamu hi. Conversion (Kristian suohna or pienthana) i pi bawl ua, hagau hinkhuo leh sie-le-pha theina a hindan kilawm (spiritual and moral life) i ngaisah sih ua, conditional blessing-te tangtah diing ivang mama uhi. Zogam a Pasian thu kiha gen pen pienthana ahia, nuazuina khu a ki-gen tawmpente lah a khat hi diingin ka gingta hi. Tammi thupi ang kilebul masang sie Zogam ah pientha te'n AK 47 atawi diing ua, mi piengtha khamthei leh nu-le-pa thangtat adim diinga, mi piengthate'n No. 4 azua diing ua, mi piengthate'n a sepna a semlou in law kihawmna phung ah angah diing ua, mi piengthate'n sawm-a-khat te a thelthang sah diing ua, mi piengthate'n ham-le-pau in pawlpi aphut zungzung diing ua, mi piengthate'n nau pawl kou pawl, nou be kou be achi diing ua, mi piengthate'n "Vanmang naubang a kaana Kalvari ah piendang tuomsih uh" achi diing ua hilezong Tuibuong leh New Lamka a pien dang diinga, Ham leh pau ah a piendang diinga, be leh phung ah a pien dang diing a, nampi leh nammeng ah a pien dang diing a, ........ a pien dang diing hi. Kalvari a siltung pen Zogam ah tung nailou hileh kilawm. Jesu Kalvari a ashina leh a thawkiana thu khu i hinkhuo uah kivaw nailou hituoh!!! Bangchih chiengin ang tung in i hinkhuo uah ang kivaw diei mah maw?????????????
Keima ngaisutna ah, Pasian in mihingte khu ziehnei guolzawlna (conditional blessing) leh ziehneilou guolzawlna (unconditional blessing) ang pie hi. Conditional blessing (Ziehnei guolzawlna or leitung thupha) khu eima hanchiemna tawh ngathei diing ahia, unconditional blessing (ziehneilou guolzawlna or vantung thupha) khu eima hanchiemna zieh hilou a Pasian in ang iit sengseng zieh a ang piehte hi diing in ka ngaisut hi.
Tam anuoi a teng enkhawm mawng mawng vai in ziehneilou guolzawlna leh ziehnei guolzawlnate khenkhiet sawm vai:
Hundamna-le-mawpaina, Shina-le-hinna, Tahsa-le-hagau, Damtheina, Hui-le-tui, Nisa, Hataang leh Aahsi, Guotui, Meilum, Daitui, Sing-le-suong, Zu-le-va, Sa-le-nga, Inn-le-lou, Laibu-Laikung, Puonsil-niihten, Annneh-tuidawn, Nei-le-lam, etc. Amasa lang deu teng ahileh Pasian in eima hanchiemna pang vawtlou a ang guolzawlna ahia, a tawpna lang deuteng ahileh Pasian muong kawm a eima hanchiemna leh eima dihtatna tawh kineitheite ahi hi. Amasa langte ahileh Unconditional blessing ahia, a nukhia langte ahileh conditional blessing ahi uhi.
Unconditional Blessings: Pasian in ang iit sengseng zieh in leitung mite tan diingin a tapa tangkhat ang sawl hi. (Jn.3:16) Tam pen nang-le-kei siemna zieh, hausatna zieh, pilna zieh, zatathuoi zieh, etc. hilou in Pasian ang iit seng zieh liulieu ahi hi. Sum ahiei, pilna-siemna a lei diing hitaleh leitung mi koima alei zou diing aum sih hi. Hilezong, Pasian in eizieh a atapa tangkhat ang sawl hilou in Ama iitna zieh a ang sawl ahiziehin unconditional blessing ahi hi. Tualeh, aman neileh leitung mite'n ileizou vetlou diing uh Pasian silthawnpiehte a lamdang hi. Nitaah khat maimai a zong innsunga electrict meivah itan chienga sum tampipi nabei man, thaumei itan chienga litre khat nitaah khat a bei thei hia Pasian in nitaang leh hataang man hing la tazen leh bangza aman diei? Nitaang maimai hilou in infrared leh ultraviolet ray hi nalai. A thaneina leh a vaahna (infrared leh ultraviolet) hi nalai. Lei diing hitalei bangza aman de aw? Guotuite leh meilumte lei diing hitalei bangza man di? Chidamna a kilei thei ei? Shi theilouna a kileithei ei? Tamte pen leitheilou leh aman diing tuot/hisap theilou guolzawlnate ahi hi. Unconditional blessing ichite khu mannei theilou leh mizousie a kibang a kipete ahi hi. Leitung i teenna leh umna dungzui in hui-le-guo, sing-le-suong, etc. te Pasian in ang pe zing hi. "Nang/kei a diingin Pasian in tui ana siem sih hi ahiei hui ana bawl sih hi" kichi thei sam lou hi. Tam guolzawlnate pen mi zousie a diinga siem ahi hi. Hundamna (Salvation) zong mi zousie a diinga siem ahi hi. Hundamna khu unconditional blessing (silthawnpieh) ahi vangin isan sih leh ei a hithei tuonlou ahi hi.
Conditional Blessings: Conditional blessing te khu unconditional blessing te bangin mi zousie pieh ahina a, hilezong a tangtute in zong mawpuohna anei veve hi. Laisiengthou enlei Pasian in Israel-te a guolzawl diing chiengin Israel-te'n bawl diing thupieh khatteng aneisah sese hi. Deu. 28:1ff simsuh mawng mawng vawi! Mat. 5: 1-12 a Jesu'n muoltunga a thugenna zong simsuh vai. "Tambang nabawl uleh tambang in kang guolzawl diinga, tambang a na bawl uleh (or na bawl sih uleh) tambang in kang gawt diing hi" chidan atam mama hi. English kammal a "IF" kichi pen conditional ahia, Zou Kammal ah zong "A/Na hichi leh" chi pen ziehnei genna kammal ahi hi. IF aum chihchih chiengin condition aum zing mabang in A/NA HICHI LEH ichi chihchih chiengin a thu um diingdan ihilchien zel uhi. Isak in a tapa Esau kungah "And make me savory meat, such as I love, and bring it to me, that I may eat; that my soul may bless thee before I die" ana chi hi. (Gen. 27:4) Isak in Esau a guolzawlna diingin abawlthei tantan abawlsah masa hi. Laisiengthou sungah tambang dan atam mama hi. Bangzieh a Kristiante thasie ahiei? A ki hagau misah penpente a thase penpente hileh kilawm a'ih bang!!!
Kristian Loute Hausa veve uh: Conditional blessing-te khu Kristian hina tawh kisai talawlou Pasian in mizousie a diinga abawl leh a laahdan/lawdan siemsiem in atan diinga Pasian in abawl dan in ka ngaisut hi. Bang diinga Kristian hilou napi mi tampi a hausa mama uh ahiei? A dawnna itheina khu, izaw? "Children, obey your parents in the Lord, for this is right. 2 “Honor your father and mother,” which is the first commandment with promise: 3 “that it may be well with you and you may live long on the earth.” (Eph. 6:1-3) in chinapi eipawl in eima a diinga hoi diing leh leitung a zong damsawt diing utloute dandan in i nu-la-pate thumanglou leh zatat nuom lou in ium uhi. Tam "Nu-le-pa zatatna" pen Laisiengthou sunga thupieh chiemnei tawitu (promise bearer) a kichi a, a thuchiem/kamchiem khu "Nanga diingin hoi van, lei ah zong damsawt va teh" chi ahi hi.
Etsahna khat enkia vai: Laisiengthou sunga "Golden Rule" kichi khu Mat. 7:12 ah aum hi. "Tuaziehin mi'n na tunga a bawl diing nadei zousie mi tungah na bawl diing ahi: Tam pen Dan leh zawlneite ahi hi." (Therefore all things whatsoever ye would that men should do to you, do ye even so to them: for this is the law and the prophets.") achi hi. Tam pen spiritual life hilou in moral life hizaw ahia, tambang thupha nga nang in Kristian suoh sese lou in sakho dang zui tampite'n aga ana kilaw uhi. Eipawl i Laisiengthou in agen hinapi aga loulou in ium talawm uhi. Thupha gen lechin nang tungah zong thupha hing kigen diing, thusie gen lechin nang tungah zong thusie hing ki gen diing, mi tungah sil hoi sem lechin nang tungah zong silhoi hing kisem diing, mi khotuo lechin nang zong hing kikho tuo diing, mi tungah dihtat lechin nang tunga zong mi dihtat diing, mi deisah lechin nang zong mite'n ang deisah diing, etc. china himai ahi. Ei mi tunga hoi mamalou napi'n mite ei tunga hoi chitah a hing hoi diinga lem-en mawh valong!!! Muoltung thugennate i tahlat a kisam ei? Theisa chi mai vai!
Ginna Tawh Kalsuonna: Conditional blessing te pen sawm-a-khat thum a, kuo-a-sawm sepkhiet/hindan a kilahsah diing ahia, unconditional blessing te khu sawm-a-sawm ginna tawh ithum diing uh ahi hi. Gingtu tampite'n sil zousie ginna tawh thum poulei vantung apat Pasian in ang khietsuh mai diing hiva ichi ua, adih sih hi. Thumhatte ka demna vang ahi mawng-mawng sih a, semlou zen a thum-thumte ka mudan ka genna ahizaw hi. Thumlou diing ka china hi zenzen lou, thum diing pawl umsah diing, sep diing pawl umsah diing kachina ahi hi. Nitaah ann lungthu tunga kisuong litlet nou koita in a thumna tawh a minsah zou ei? Alelang ah, Laisiengthou a mikhat a shi diing kimlai a thumna in kum 15 a damsah be zou hi. Koi atai? Ei bawlthei tantan bawl diingin Pasian in ang dei a, ei bawlthei loute Ama'n ang bawlpieh diing ahi chi ginna nei kawm a thum diing china ahi hi. Bangma bawl mawngmawng lou a vai zousie Pasian aapsuh hiau mawh in, lupna tung ah kilup zieuzuou lei ivai zousie aban ban in ang lamzang tou nadiei le? Pasian kunga ngetthei hitana chiman a, "Mangpa puri hing leipieh o" vachi diing hituon lou ahi. Tuasangin, "Mangpa sumu-sumpa kamu zouna diingin damtheina hing pie inlen, ka nasepna ah lawchinna hing guon in" chilei "puri" ine baizaw diing uhi.
I Pientha dan uh Etphat Huoi: Piengtha ta ing chi napi Jesu thugente (moral teachings) sanglou honpikhat Zogam ah ium ua, dahuoi chilou gen diing kathei sih hi. Piengtha thasie tampi um, mi panpina a ki-nga, ama ngaidan a ginna a ki-nga a ngeingui ve. Pasian in tua khutkim-kengkim zen napi nasem peilou khat annneh-tuidawn, sum-le-pai a panpi diingin a gingtute asawl sam de aw chi bang ngaidan um veve sam. School exam laitah a ki hagau misah phuat in biehinn kaikai, lazilna tenga tel kawikawi, a result ang suoh chienga a fail leh Pasian deidan chi zaih! Khatteng bang in Pasian ngaw zaih nalai! Nupi khatteng bang in ama innsung buoipi manlou zen a a innsah-innhangte avei a vei pawl um nalai. Papi khatteng bang a innkuonte neeh diing donlou a Pasian thu gen a vah nuom nalai. Pasian thu genlou diing, innsah-innhang vei lou diing kachina hilou in eima tahsa leh hagau hinkhuo (physical and spiritual well being) etphat ngai masa kachina hizaw ei. Eima bangma zong hilou pia i kipat leh i veite'n ang levei zawt khah diing zauhuoi zaw. "The greatest sermons were not preached, but they were lived out" a kichi khu.
Zogam a Pasian thu Sandan: Zogam a i Pasian thu sandan etphat huoi in kamu hi. Conversion (Kristian suohna or pienthana) i pi bawl ua, hagau hinkhuo leh sie-le-pha theina a hindan kilawm (spiritual and moral life) i ngaisah sih ua, conditional blessing-te tangtah diing ivang mama uhi. Zogam a Pasian thu kiha gen pen pienthana ahia, nuazuina khu a ki-gen tawmpente lah a khat hi diingin ka gingta hi. Tammi thupi ang kilebul masang sie Zogam ah pientha te'n AK 47 atawi diing ua, mi piengtha khamthei leh nu-le-pa thangtat adim diinga, mi piengthate'n No. 4 azua diing ua, mi piengthate'n a sepna a semlou in law kihawmna phung ah angah diing ua, mi piengthate'n sawm-a-khat te a thelthang sah diing ua, mi piengthate'n ham-le-pau in pawlpi aphut zungzung diing ua, mi piengthate'n nau pawl kou pawl, nou be kou be achi diing ua, mi piengthate'n "Vanmang naubang a kaana Kalvari ah piendang tuomsih uh" achi diing ua hilezong Tuibuong leh New Lamka a pien dang diinga, Ham leh pau ah a piendang diinga, be leh phung ah a pien dang diing a, nampi leh nammeng ah a pien dang diing a, ........ a pien dang diing hi. Kalvari a siltung pen Zogam ah tung nailou hileh kilawm. Jesu Kalvari a ashina leh a thawkiana thu khu i hinkhuo uah kivaw nailou hituoh!!! Bangchih chiengin ang tung in i hinkhuo uah ang kivaw diei mah maw?????????????
(Edit kibawl nailou a hing kisuo ahia, simtute'n edit na bawlta un)
*************************************************
*************************************************
No comments:
Post a Comment